Kể từ ngày 01/06, Thành phố Hồ Chí Minh chính thức thay đổi phương thức tính tiền thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn sinh hoạt (tiền rác). Thay vì áp dụng mức thu khoán như trước đây, thành phố sẽ chuyển sang tính giá dựa trên khối lượng rác thải phát sinh bình quân của từng hộ gia đình, cá nhân hoặc tổ chức. Trong giai đoạn đầu, khi việc phân loại rác tại nguồn chưa đồng bộ, khối lượng rác làm căn cứ tính tiền được xác định ở mức tối đa 126 kg/hộ/tháng. Mục tiêu của cơ chế mới là hướng tới sự minh bạch và khuyến khích người dân thực hiện phân loại rác để giảm chi phí chi trả hàng tháng.
Dưới đây là bảng tổng hợp mức giá thu gom và vận chuyển rác thải tại các khu vực khác nhau (Lưu ý: Các mức giá này chưa bao gồm thuế GTGT - VAT):
Nguồn: Phạm Thịnh tổng hợp.
Nội dung chi tiết về cơ chế tính giá rác thải
1. Sự thay đổi trong phương thức quản lý chi phí
Thành phố Hồ Chí Minh chuyển đổi từ cơ chế thu phí theo mức khoán cố định sang cơ chế tính giá dựa trên khối lượng thực tế (hoặc bình quân) phát sinh. Đây là một bước đi nhằm cụ thể hóa việc quản lý chất thải rắn sinh hoạt theo hướng hiện đại, gắn trách nhiệm tài chính của người phát sinh rác với khối lượng rác thải ra môi trường.2. Định mức và khung giá chi tiết theo khu vực
Trong giai đoạn đầu triển khai, khi hệ thống phân loại rác tại nguồn chưa được áp dụng đồng bộ trên toàn thành phố, mức giá sẽ được tính dựa trên khối lượng rác phát sinh bình quân tối đa là 126 kg/hộ/tháng.Dưới đây là bảng tổng hợp mức giá thu gom và vận chuyển rác thải tại các khu vực khác nhau (Lưu ý: Các mức giá này chưa bao gồm thuế GTGT - VAT):
| Khu vực | Giá thu gom (VNĐ/hộ/tháng) | Giá vận chuyển (VNĐ/hộ/tháng) | Tổng cộng (VNĐ/hộ/tháng) |
| TP. Thủ Đức và các Quận | 61.000 | 23.000 | 84.000 |
| Huyện Hóc Môn, Nhà Bè, Cần Giờ | 57.000 | 23.000 | 80.000 |
| Huyện Củ Chi, Bình Chánh | 57.000 | 19.000 | 76.000 |
3. Tác động của việc phân loại rác tại nguồn đối với chi phí
Theo đại diện Sở Tài nguyên và Môi trường Thành phố Hồ Chí Minh, việc thực hiện đúng quy định về phân loại rác tại nguồn sẽ mang lại lợi ích kinh tế trực tiếp cho người dân:- Rác tái chế và rác thải nguy hại: Người dân sẽ không phải trả tiền cho khối lượng rác thuộc hai nhóm này nếu thực hiện phân loại đúng quy định.
- Rác thải sinh hoạt khác: Các địa phương sẽ tiến hành thống kê và xác định khối lượng bình quân thực tế của loại rác này để tính tiền theo khung giá của thành phố.
4. Quy trình thực hiện và nguyên tắc minh bạch
Việc thống kê và xác định khối lượng rác thải phát sinh bình quân không được thực hiện áp đặt mà dựa trên các nguyên tắc sau:- Sự đồng thuận: Phải có sự thống nhất giữa ba bên: người dân, chính quyền địa phương và đơn vị thu gom rác.
- Tính hợp lý và minh bạch: Đảm bảo việc tính toán phản ánh đúng thực tế lượng rác phát sinh, tạo sự công bằng trong việc chi trả phí dịch vụ vệ sinh môi trường.
Kết luận
Quy định mới về cách tính tiền rác tại TP.HCM từ ngày 01/06 đánh dấu sự chuyển đổi quan trọng trong công tác quản lý môi trường đô thị. Bằng việc gắn liền khối lượng rác thải với chi phí chi trả, thành phố tạo ra động lực kinh tế để cư dân chủ động phân loại rác tại nguồn, từ đó góp phần giảm thiểu áp lực lên hệ thống xử lý rác thải chung của toàn thành phố.Nguồn: Phạm Thịnh tổng hợp.
