Từ ngày 01/01/2026, các quy định mới về Luật Thuế thu nhập cá nhân (TNCN) sửa đổi sẽ chính thức có hiệu lực, đánh dấu sự thay đổi đáng kể trong cơ cấu giảm trừ gia cảnh. Điểm cốt lõi của lần sửa đổi này là việc tăng mức giảm trừ cho bản thân người nộp thuế và người phụ thuộc, nhằm phù hợp với các nghị quyết đã được Quốc hội thông qua trước đó. Sự điều chỉnh này dẫn đến việc giảm trực tiếp số thuế phải nộp cho người lao động, đặc biệt là nhóm có thu nhập trung bình, giúp tăng thu nhập thực tế và hỗ trợ an sinh xã hội.
Cơ sở pháp lý và Lộ trình thực hiện
Các thay đổi về thuế TNCN dựa trên các cột mốc pháp lý quan trọng sau:
- Tháng 10: Thông qua nghị quyết về việc điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh.
- Ngày 10 tháng 12: Quốc hội chính thức thông qua Luật Thuế thu nhập cá nhân sửa đổi.
- Ngày 01/01/2026: Thời điểm luật mới bắt đầu có hiệu lực thi hành.
Điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh
Nội dung quan trọng nhất của luật sửa đổi là việc nâng mức giảm trừ gia cảnh, cụ thể như sau:
| Đối tượng giảm trừ | Mức cũ (VNĐ/tháng) | Mức mới từ 01/01/2026 (VNĐ/tháng) |
| Bản thân người nộp thuế | 11.000.000 | 15.500.000 |
| Người phụ thuộc | 4.400.000 | 6.200.000 |
Phân tích tác động thực tế: Trường hợp thu nhập 20 triệu đồng/tháng
Để minh họa rõ nét tác động của luật mới, dưới đây là bảng tính toán chi tiết cho một cá nhân có mức lương 20.000.000 VNĐ/tháng.
1. Các khoản giảm trừ cố định
Trước khi tính thuế, cá nhân được trừ các khoản sau:
- Bảo hiểm xã hội: 2.100.000 VNĐ (tương ứng 10,5% tiền lương).
- Giảm trừ bản thân: 15.500.000 VNĐ.
- Tổng các khoản giảm trừ cơ bản: 17.600.000 VNĐ.
2. Kịch bản tính thuế theo luật mới
Tùy vào hoàn cảnh gia đình, mức thuế phải nộp được chia thành hai trường hợp:
- Trường hợp 1: Không có người phụ thuộc
- Thu nhập tính thuế: 20.000.000 - 17.600.000 = 2.400.000 VNĐ/tháng.
- Thuế suất áp dụng: 5% (Bậc 1 trong biểu thuế lũy tiến 5 bậc).
- Số thuế TNCN phải đóng: 120.000 VNĐ/tháng.
- Trường hợp 2: Có một người phụ thuộc
- Tổng mức giảm trừ: 17.600.000 (cơ bản) + 6.200.000 (người phụ thuộc) = 23.800.000 VNĐ/tháng.
- Kết luận: Do tổng mức giảm trừ (23,8 triệu) lớn hơn mức thu nhập (20 triệu), cá nhân này không phải đóng thuế thu nhập cá nhân.
So sánh lợi ích giữa Luật cũ và Luật mới
Việc áp dụng luật mới mang lại lợi ích tài chính trực tiếp cho người nộp thuế thông qua việc giảm nghĩa vụ thuế.
| Tiêu chí (Lương 20 triệu, 0 người phụ thuộc) | Quy định cũ | Quy định mới (từ 2026) | Chênh lệch |
| Thuế TNCN hàng tháng | 345.000 VNĐ | 120.000 VNĐ | Giảm 225.000 VNĐ |
| Tổng thuế tiết kiệm hàng năm | - | - | 2.700.000 VNĐ |
Kết luận
Luật Thuế thu nhập cá nhân sửa đổi áp dụng từ năm 2026 cho thấy nỗ lực của cơ quan quản lý trong việc điều tiết chính sách thuế phù hợp với tình hình kinh tế - xã hội. Việc tăng mức giảm trừ gia cảnh và áp dụng biểu thuế lũy tiến 5 bậc không chỉ giúp giảm bớt gánh nặng tài chính cho người lao động có mức lương trung bình (như mức 20 triệu đồng/tháng) mà còn góp phần thúc đẩy tiêu dùng và ổn định đời sống nhân dân.
Nguồn: Phạm Thịnh tổng hợp.
